ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΨΥΧΗΣ

Στηρίξου στο Κουράγιο σου. Ψυχή Βαθειά!

Μια προσέγγιση για την απώλεια, την αγάπη και την εσωτερική αντοχή του ανθρώπου

 ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΨΥΧΗΣ

Γράφει ο Δημήτρης Σκουτέρης

Υπάρχουν στη ζωή στιγμές που μοιάζουν να μας υπερβαίνουν. Δεν μας προετοιμάζει κανείς γι’ αυτές, ούτε υπάρχουν εγχειρίδια για το πώς να τις διαχειριστείς. Έρχονται αθόρυβα ή εκκωφαντικά και μας αλλάζουν οριστικά. Η αρρώστια, η αγωνία, ο πόνος, η απώλεια ενός ανθρώπου που υπήρξε το "σύμπαν" μας – αυτά δεν αναλύονται εύκολα. Μόνο βιώνονται. Και όποιος τα βιώσει, δεν βγαίνει ποτέ από αυτά ο ίδιος άνθρωπος.

Έζησα την αγάπη ως δύναμη∙ μια δύναμη που μας έδεσε σε μάχες που δεν διαλέξαμε, αλλά τις δώσαμε. Σταθήκαμε απέναντι στη σκλήρυνση κατά πλάκας-την νικήσαμε, την νίκησε η αγάπη μας. Ύστερα απέναντι στον καρκίνο, με πίστη ότι η αγάπη —η δική μας αγάπη— ήταν αρκετή για να φωτίζει τις σκοτεινές στροφές. Κι όμως, από τον καρκίνο ηττηθήκαμε, ήρθε η στιγμή που το σώμα λύγισε, και μαζί του λύγισε και το δικό μου μέσα. Γιατί όταν φεύγει ο άνθρωπος που υπήρξε το «οξυγόνο» σου, δεν χάνεις απλώς έναν σύντροφο· χάνεις την ισορροπία, τον προσανατολισμό, τον καθρέφτη όπου έβλεπες την καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου.

Και τότε, σε αυτή την άβυσσο, έρχεται η φράση ενός φίλου:

«Στηρίξου στη μνήμη της και στο κουράγιο σου. Ψυχή βαθειά.»

Τρεις μικρές προτάσεις, και όμως ένα ολόκληρο σύμπαν μέσα τους.
Αναρωτήθηκα: πόσο βαθιά ψυχή; Πού βρίσκεται αυτό το «βαθύ» και πώς θα το βρω, όταν νιώθω άδειος (άδειο πουκάμισο σωστότερα) ; Κι όμως, όσο περνούν οι μέρες, οι μήνες, ο χρόνος τόσο καταλαβαίνω πως η «ψυχή βαθιά» δεν είναι υπόσχεση παρηγοριάς. Είναι η απολύτως ρεαλιστική υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος κουβαλά μέσα του περισσότερες ρίζες απ’ όσες νομίζει. Ρίζες που δεν φαίνονται όταν όλα είναι ήρεμα, αλλά μόνο όταν η γη σείεται κάτω από τα πόδια του, όταν τις έχει ανάγκη.

Η ψυχή βαθαίνει όταν υποχρεώνεσαι να κοιτάξεις κατάματα την απώλεια, χωρίς να προσποιηθείς ότι δεν πονάει. Βαθαίνει όταν η μνήμη δεν είναι πια φωτογραφία αλλά χώρος κατοικήσιμος, επισκέψιμος, ζωντανός, ενεργός. 

Και το κουράγιο; Το κουράγιο δεν είναι κραυγή. Είναι ο ψίθυρος του ανθρώπου που, παρά την τρικυμία, λέει «θα σταθώ». Είναι η στιγμή που αποφασίζεις να κάνεις ένα βήμα, όχι επειδή δεν πονάς, αλλά επειδή θέλεις -παρά την απώλεια- να την κρατάς μέσα σου ζωντανή, να συνδιαλέγεσαι με την ψuχή της.  

Στη δική μου περίπτωση, η μνήμη της είναι η άγκυρα και το πηδάλιο μου ταυτόχρονα. Με συνδέει με το κοινό παρελθόν μας και παράλληλα με κατευθύνει στο μέλλον που οφείλω να συνεχίσω —όχι χωρίς εκείνη, αλλά μαζί της ,με άλλον όμως τρόπο. Γιατί η αγάπη που δώσαμε ο ένας στον άλλο ήταν διαρκής και διαχρονική. Φώτιζε την ζωή μας  Ήταν κατάθεση Ψυχής. 

Έτσι, η φράση «ψυχή βαθιά» έγινε για μένα όχι απλώς λόγος παρηγοριάς, αλλά οδηγία πλεύσης. Να βουτήξω μέσα μου, να ακούσω όσα αποφεύγω, να συνομιλήσω με τον πόνο μου χωρίς να τον φοβάμαι. Να επιτρέψω στον εαυτό μου να θρηνήσει, να λυγίσει, αλλά όχι να χαθεί. Γιατί κάθε απώλεια, όσο βίαιη κι αν είναι, κουβαλά μέσα της τη δυνατότητα μιας νέας συνάντησης, τόσο με εμάς τους ίδιους, όσο και με τον άνθρωπό μας που έφυγε.

Κάποτε πίστευα πως το κουράγιο είναι υπόθεση δύναμης. Τώρα ξέρω πως είναι υπόθεση αλήθειας. Είναι η στιγμή που αναγνωρίζεις ότι είσαι ευάλωτος και ωστόσο συνεχίζεις. Είναι η στιγμή που, παρόλο που το πρόσωπο που αγαπούσες δεν είναι πια εδώ, νιώθεις ότι η παρουσία του παραμένει, όχι σαν σκιά, αλλά σαν πυξίδα.
Γι’ αυτό και η προτροπή του φίλου μου καταλήγει να είναι κάτι περισσότερο από "έπεα πτερόεντα". Είναι ο τρόπος που με κάνει να ζω:
με μνήμη ζωντανή, με βαθιά ψυχή και με κουράγιο που δεν φωνάζει αλλά επιμένει.

Άλλωστε , όσο κι αν πονάει το σκοτάδι, όσο και αν πονάει η απώλεια ,κάπου στο βάθος φωλιάζει μια αλήθεια και το παντοτινό ΦΩΣ που κανένας θάνατος δεν μπορεί να σβήσει:

η αγάπη δεν χάνεται δεν τελειώνει, αλλάζει μορφή, όπως αλλάζει μορφή και η ενέργεια.
Και τότε η ψυχή βουτά βαθιά, ξαναβρίσκει  τον δρόμο για την επιφάνεια, συναντά το ΦΩΣ .