ΤΟ ΑΠΑΓΟΡΕΥΩ ΤΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ

Από το Λύκειο του Αριστοτέλη και την Ακαδημία του Πλάτωνα στην σκοταδιστική  «απαγόρευση» Μητσοτάκη. 

Η Κίνα τιμά τον πολιτισμό της με την ενσωμάτωση ψηφιακών εφαρμογών και την AI στην κοινωνία. Η Ελλάδα της σκοταδιστικής Δεξιάς στον αστερισμό των απαγορεύσεων.

Γράφει ο Δημήτρης Σκουτέρης

Δύο κόσμοι, δύο στρατηγικές

Τον Απρίλιο του 2026, δύο ειδήσεις αξιολογήθηκαν ως σημαντικές. Από τη μία, η Κίνα εξήγγειλε ένα φιλόδοξο σχέδιο δράσης για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των εξετάσεων πιστοποίησης εκπαιδευτικών. Από την άλλη, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την ολική απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η ιδεοληπτική αυτή θέση αναδεικνύει την υστέρηση της ελληνικής Δεξιάς (έναντι της ευρωπαϊκής) , μια αντίληψη βαθύτατα συντηρητική, ακραία νεοφιλελεύθερη, υιοθετώντας με την απαγόρευση έναν ιδεολογικό μηχανισμό αναπαραγωγής δογματισμών αλλά και της κυρίαρχης ιδεολογίας με το πρόσχημα αντιμετώπισης του εθισμού.  Αλήθεια τι μέλλει γενέσθαι με την χρήση  πλατφορμών όπως το Blackboard Learn, το MS Teams και το ManageBac που είναι ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση; Τι σκοταδιασμός , τι ιδεοληπτική υστερία, τι ρατσισμός είναι αυτός;

Δύο χώρες με βαθύτατες πολιτισμικές ρίζες –η Κίνα των 5.000 ετών συνεχούς ιστορίας και η Ελλάδα ομοίως των 5.000 ετών, λίκνο της Δημοκρατίας και της φιλοσοφίας– επιλέγουν ριζικά διαφορετικούς δρόμους. Το ερώτημα είναι απλό αλλά κρίσιμο: ποιος δρόμος σέβεται πραγματικά τις αξίες του παρελθόντος και προετοιμάζει για το μέλλον;

Η Κίνα: προστασία μέσω παιδείας όχι με απαγόρευση χρήσης.

Η κινεζική στρατηγική δεν είναι τυχαία. Αντλεί από την κομφουκιανή αρχή της «συνεχούς μάθησης»  και της «κοινωνικής αρμονίας μέσω της παιδείας». Αντί να φοβάται την τεχνολογία, η Κίνα την δαμάζει διδάσκοντάς την.

Το Σχέδιο Δράσης «AI + Εκπαίδευση» προβλέπει:

• Υποχρεωτική διδασκαλία AI από το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο.
• Ενσωμάτωση της AI στις εξετάσεις πιστοποίησης εκπαιδευτικών.
• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης και ψηφιακού γραμματισμού.

Στον τομέα της υγείας, η Κίνα εγκαινίασε το πρώτο «Super AI Hospital» στην επαρχία Hainan, όπου η AI συνδέει την πρόληψη, τη διάγνωση και τη μακροχρόνια φροντίδα. Η Διεθνής Συναίνεση για τα AI Νοσοκομεία, που εκδόθηκε στο Zhongguancun Forum 2026, ορίζει ένα σύστημα όπου η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον γιατρό αλλά επεκτείνει τη φροντίδα πέρα από τα κλασσικά νοσοκομειακά πρότυπα.

Η Κίνα, εν ολίγοις, επενδύει στην ενδυνάμωση: Με δεδομένο ότι  η τεχνολογία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ζωής- και ο αποκλεισμός των νέων από αυτήν δεν τους προστατεύει, αλλά τους αφήνει απροετοίμαστους- εισάγει μαθησιακές διαδικασίες ώστε να κάνει τους πολίτες της ικανούς να πλοηγηθούν στον ψηφιακό κόσμο. Αυτό  υποδηλώνει και πολιτισμική συνέπεια, είναι πολιτική Αξιών.

Στην Ελλάδα: Αυθαιρεσία-Αναχρονισμός-Επιστημονική ανεπάρκεια .

Η ιδεοληπτική απόφαση Μητσοτάκη και ΝΔ, αντίθετα, βασίζεται σε τρία θεμελιώδη λάθη:

1.     Αυθαίρετο ηλικιακό όριο:

 Γιατί 15 ετών και όχι 14 ή 16; Καμία επιστημονική μελέτη δεν δικαιολογεί ένα τέτοιο αναιτιολόγητο  όριο. Η ψηφιακή ωριμότητα δεν έρχεται με ένα μαγικό ραβδί αμέσως μετά τα 15.

2.     Αναχρονισμός: 

Η απαγόρευση αγνοεί ότι και τα social media (ως ένα εκ των ψηφιακών μέσων) αποτελούν πλέον έναν από τους πρωτογενείς Φορείς κοινωνικοποίησης των εφήβων. Σήμερα, τα ψηφιακά μέσα έχουν τεράστια επιρροή, διαμορφώνοντας πρότυπα κατανάλωσης, πολιτικές απόψεις και την αντίληψη για τον κόσμο. Δεν είναι «παιχνίδι» – είναι «η σύγχρονη Αρχαιοελληνική αγορά», «το σύγχρονο λύκειο», η σύγχρονη παρέα. Απαγορεύοντάς τα, δεν εξαφανίζουμε την ανθρώπινη ανάγκη για σύνδεση, για επικοινωνία· αντίθετα  την ωθούμε σε ακόμη πιο επικίνδυνα, ανεξέλεγκτα ψηφιακά στέκια (ας θυμηθούμε πόσο αναπτύχθηκε το έγκλημα την περίοδο της ποτοαπαγόρευσης).

3.   Επιστημονική ανεπάρκεια:

 Επιστημονικοί φορείς, όπως το LSE (London School of Economics) και το Oxford Internet Institute, έχουν δημοσιεύσει έρευνες που αμφισβητούν την άμεση αιτιώδη σχέση μεταξύ social media και ψυχικής υγείας. Υποστηρίζουν ότι η συσχέτιση είναι συχνά ασθενής.

Οι σκοταδιστές που υιοθετούν την απαγόρευση υποθέτουν  ότι η Χρήση Social Media οδηγεί στην  Κατάθλιψη.
Ωστόσο, οι μελέτες του Oxford Internet Institute δείχνουν ότι συχνά ισχύει ότι είναι η  Κατάθλιψη αυτή που οδηγεί στην  Αυξημένη Χρήση Social Media. Έτσι έρευνα έδειξε:

Ένας έφηβος που βιώνει ήδη κοινωνική απομόνωση, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή οικογενειακά προβλήματα, τείνει να καταφεύγει στον ψηφιακό κόσμο προς αναζήτηση του ανήκειν, υποστήριξης ή απλώς ως μέσο διαφυγής.

Σε αυτή την περίπτωση, τα social media δεν είναι η αιτία της πάθησης, αλλά το σύμπτωμα ή ο μηχανισμός διαχείρισης .

Επίσης  έρευνα των Orben & Przybylski (2019), που ανέλυσε δεδομένα από 350.000 εφήβους, κατέληξε σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα:

• Η επίδραση της χρήσης τεχνολογίας στην ψυχική ευεξία των εφήβων εξηγεί μόλις το 0,4% της διακύμανσης της ευημερίας τους.
• Η μελέτη επιπροσθέτως έδειξε ότι ο ύπνος και το πρωινό έχουν πολύ ισχυρότερη συσχέτιση με την ψυχική υγεία απ’ ό,τι η χρήση οθόνης.

Η επιστήμη επισημαίνει ότι υπάρχουν εξωγενείς παράγοντες που προκαλούν τα όποια προβλήματα ψυχικής υγείας. Για παράδειγμα:

v Φτώχεια ή οικογενειακή αστάθεια ή έλλειψη κοινωνικής συνοχής : Μπορεί να οδηγήσουν ένα παιδί  περισσότερη ώρα μπροστά σε μια οθόνη (ελλείψει άλλων δραστηριοτήτων) και ταυτόχρονα να προκαλέσουν άγχος.

Αν αφαιρέσουμε-απαγορεύσουμε την χρήση  social media χωρίς να αλλάξουμε το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον, το πρόβλημα της ψυχικής υγείας θα παραμείνει, απλώς θα εκδηλωθεί αλλού.

 Επιπλέον, η απαγόρευση πλήττει δυσανάλογα ευάλωτες ομάδες (από ΑΜΕΑ μέχρι κοινωνικές μειοψηφίες, που «βρίσκουν» υποστήριξη μόνο online).

Πάνω από 140 ακαδημαϊκοί στην Αυστραλία χαρακτήρισαν αντίστοιχο μέτρο υπερβολικά αντιεπιστημονικό. Και η ίδια η εφαρμογή του μέτρου της απαγόρευσης είναι ανέφικτη: στην Αυστραλία, δύο μήνες μετά την απαγόρευση, το 70% των εφήβων διατήρησαν την πρόσβασή τους.

Από το Λύκειο του Αριστοτέλη στην Ελλάδα των απαγορεύσεων. Τι παρακμή !!!

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη απόδειξη παρακμής. Η Αρχαία Ελλάδα γέννησε το Λύκειο και το Γυμνάσιο – Έννοιες που σημαίνουν χώρους ελεύθερου διαλόγου, κριτικής σκέψης και ολιστικής παιδείας. Ο Αριστοτέλης δίδασκε περπατώντας, συζητώντας, αμφισβητώντας. Δεν έκλεισε το Λύκειο, όπως και ο Πλάτων δεν έκλεισε την Ακαδημία του,  όταν κάποιοι από τους μαθητές τους  διαφώνησαν.

Η σημερινή σκοταδιστική πολιτική που επιχειρεί να επιβάλλει Μητσοτάκης και ΝΔ στους Έλληνες εφήβους αλλά και συνολικά στην Ελλάδα:

• Προδίδει τη Δημοκρατία (αντί για πολίτες με κριτική ικανότητα, παράγει υπηκόους πρόθυμους να υπακούουν).
• Προδίδει την Ελευθερία (αντί να διδάξει διαχείριση κινδύνου, επιβάλλει πατερναλιστική απαγόρευση).
• Προδίδει την Παιδεία (αντί για γνώση, για ήθος, για μόρφωση, επιβάλλει τις απαγορεύσεις).

Η Κίνα, από την άλλη, αξιοποιεί την Αξία της μάθησης για να ενσωματώσει την AI. Δεν φοβάται την τεχνολογία, δεν φοβάται την γνώση τις κατακτά.

Τι προτείνουμε αντί για τις ιδεοληπτικές απαγορεύσεις

Η επιστήμη της ψυχολογίας αλλά και της κοινωνιολογίας προτείνου λύσεις όπως:

1.      Υποχρεωτική εκπαίδευση στον ψηφιακό γραμματισμό από το δημοτικό, όπως κάνει η Κίνα.

2.     Ρύθμιση των πλατφορμών (αναφορικά με θέματα εθιστικού σχεδιασμού, αλγορίθμων, προστασίας δεδομένων).  Η ευθύνη να μετατοπιστεί από το παιδί:

i.                   στην εταιρεία που παράγει και διαχειρίζεται (που οφείλει να δρα επι τη βάσει προσυμφωνημένου ηθικού και αξιακού κώδικα).

ii.                στην Πολιτεία η οποία προφανώς ασκεί τον αναγκαίο έλεγχο στους παρόχους των κάθε λογής ψηφιακών υπηρεσιών.

3.     Υποστήριξη γονέων με εργαλεία, με γνώσεις με συμβουλές και  όχι με τρομοκράτηση.

Χτίζουμε Γέφυρες, όχι τείχη

Η Κίνα έχτισε μια εθνική στρατηγική για την AI που σέβεται την παράδοσή της στη Γνώση. Η Ελλάδα, η χώρα που χάρισε στον κόσμο τη Δημοκρατία και το Λύκειο, επέλεξε τον εύκολο δρόμο της απαγόρευσης. Η ιστορία όμως διδάσκει ότι οι απαγορεύσεις δεν σταμάτησαν ποτέ την πρόοδο. Όπως δε είπε ο Κινέζος καθηγητής Yu Rongshan: «Κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση διεύρυνε την πρόσβαση στα δικαιώματα». Η απάντηση στην ψηφιακή εποχή δεν είναι η απαγόρευση, είναι η γέφυρα. Και η γέφυρα χτίζεται με γνώση, όχι με φόβο.

Η Ελλάδα οφείλει να θυμηθεί: η παιδεία δεν ταυτίζεται με απαγορεύσεις δεν σχετίζεται με την φυλακή. Είναι η ίδια η ελευθερία. Αλλιώς όπως το πάνε Μητσοτάκης και λοιποί σκοταδιστές της Δεξιάς στα παιδιά μας θα επιτρέπεται να διασχίζουν μόνα τους το δρόμο μετά τα δεκαπέντε τους, μιας και κινδυνεύουν από τα τροχοφόρα. Έτσι λοβοτομείς τους νέους ανθρώπους , έτσι παράγεις υπηκόους και όχι πολίτες, αλλά έτσι υπονομεύεις το Μέλλον της χώρας, της πατρίδας.    

 Ο Δημήτρης Σκουτέρης είναι πολιτικός αναλυτής, skouterisd@gmail.com, https://www.facebook.com/dimitris.skouteris.94,  @skouterisd, https://skouterisd.blogspot.com. Συγγραφέας του βιβλίου:  Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Γνώσης (ΑΕΠΓ-GDPK ). Η Επίδραση του στη Μείωση του Δημόσιου Χρέους. Η συμβολή του στην Οικονομική Ανάπτυξη