Η ΚΑΤΑ ΤΡΑΜΠ "ΕΥΠΡΕΠΕΙΑ" ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Η "ευπρέπεια" του πετρελαίου. Αήθη Τραμπ ως εδώ ο κυνισμός σου.

(Το Νησί Χαργκ του Ιραν που βομβάρδισαν οι ΗΠΑ) 

 Γράφει ο Δημήτρης Σκουτέρης

Τρεις ανακοινώσεις Τραμπ, ίδια λόγια :«Thank you for your attention to this matter». Πρώτη ανακοίνωση : «βγάζουμε πολλά χρήματα από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου». Δεύτερη ανακοίνωση : «μεγάλη τιμή να τους σκοτώνουμε»-εννοεί τους Ιρανούς αδιάφορα ηλικίας, αδιάφορα αν είναι ένστολοι ή άμαχοι ακόμα και παιδιά. Τρίτη ανακοίνωση: «για λόγους ευπρέπειας δεν βομβάρδισα το πετρέλαιο». 

Το πετρέλαιο στο νησί Χαργκ του Ιράν γλίτωσε, δεν βομβαρδίστηκε. Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις και όσοι άνθρωποι ήσαν εκεί βεβαίως και βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ. Το σχολείο στην πόλη Μινάμπ του Ιράν με τα κοριτσάκια-μαθήτριες Δημοτικού- βεβαίως και βομβαρδίστηκε από τις ΗΠΑ.  Τα 175 δολοφονημένα κορίτσια στο σχολείο αυτό δεν τα σκέφτηκαν ο Τραμπ και οι εντολοδόχοι του.

Η «ευπρέπεια» του Τραμπ είναι η πιο κυνική διάψευση της λέξης. Ευπρέπεια σημαίνει αναγνώριση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως απόλυτης αξίας. Στην περίπτωση των βομβαρδισμών κατ εντολή Τραμπ  γίνεται εργαλείο επιλεκτικής προστασίας: προστατεύονται οι πετρελαϊκές υποδομές, όχι οι άνθρωποι, όχι η πολιτιστική κληρονομιά, όχι το περιβάλλον. Η γραμμή της ηθικής χαράσσεται εκεί που εξυπηρετεί το κεφάλαιο.

Η επιλεκτική ηθική του βομβαρδισμού

Το νησί Χαργκ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγικός κόμβος του Ιράν- από εκεί εξάγεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου. Ο Τραμπ το περιέσωσε  για λόγους ευπρέπειας, όπως το είπε :«από ευπρέπεια». Την ίδια ώρα, βομβάρδισε στρατιωτικές βάσεις, αεράμυνα, κατοικημένες περιοχές, άμαχο πληθυσμό. Η ευπρέπεια, λοιπόν, εφαρμόζεται στα βαρέλια του πετρελαίου, όχι στις ζωές. Είναι η ηθική της αγοράς ή αν προτιμάτε η Αγοραία Ηθική. Άλλωστε για τον Τραμπ  οι άνθρωποι είναι αναλώσιμοι -στην καλύτερη περίπτωση «παράπλευρες απώλειες», το πετρέλαιο είναι αξία- τυχαία είχε εκστομίσει «drill Baby drill» ;

Προφανώς πίσω από την υποκρισία κρύβεται ωμή οικονομίστικη λογική. Το στενό του Ορμούζ, απ' όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, είναι «κλειστό» εδώ και 15 μέρες. Αν καταστραφούν οι ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, η παγκόσμια αγορά θα καταρρεύσει. Η τιμή του πετρελαίου έχει ήδη εκτοξευθεί, οι ΗΠΑ και η Ευρώπη δεν αντέχουν άλλο πλήγμα. Η κατά Τραμπ «ευπρέπεια» είναι ο φερετζές του συμφέροντος.

Το πετροδολάριο και η γεωπολιτική της υποκρισίας

Το Ιράν πουλά το μεγαλύτερο μέρος του πετρέλαιο του σε γουάν, και όχι σε δολάρια. Κι ενώ οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν, το ιρανικό πετρέλαιο συνεχίζει να φορτώνεται σε τάνκερ με κύριο προορισμό την Κίνα, και  άλλες χώρες. Η Δύση αγοράζει, η Ανατολή αγοράζει. Το πετρέλαιο κατά Τραμπ δεν έχει ιδεολογία,  δεν έχει ηθικούς φραγμούς,  έχει τιμή. Και η τιμή του είναι υψηλότερη από την ανθρώπινη ζωή.

Ο Τραμπ απειλεί: «Αν το Ιράν παρεμποδίσει την ελεύθερη διέλευση, θα επανεξετάσω την απόφαση». Το «εάν» έρχεται 15 μέρες μετά το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ. Η απειλή του γίνεται για επικοινωνιακούς λόγους. Η κατά Τραμπ επανεξέταση ενδεχομένως θα σήμαινε καταστροφή των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του Ιράν σε πρώτη φάση, που ισοδυναμεί με οικονομικό αυτογκόλ για την παγκόσμια αγορά.

Τι κρύβει η επίκληση της decency (Ευπρέπειας)

Η decency του Τραμπ είναι η decency του κεφαλαιοκράτη-ολιγάρχη : προστατεύει υποτίθεται τα μέσα παραγωγής, αδιαφορεί για τους παραγωγούς. Είναι η ηθική του αποικιοκράτη που «εκπολιτίζει» τους ιθαγενείς σκοτώνοντάς τους. Είναι η ευπρέπεια του δήμιου που διαλέγει ποιο θύμα θα σκοτώσει πρώτο.

Η σύγκρουση μεταξύ της Ηθικής (κατά Καντ και Ρωλς) και της ρητορικής του Τραμπ για τον βομβαρδισμό στο νησί Χαργκ αποκαλύπτει έναν βαθύ πολιτικό κυνισμό. Ενώ για τους Καντ και Ρωλς η «ευπρέπεια» αποτελεί καθολική ηθική αρχή που προτάσσει την ανθρώπινη ζωή ως αυτοσκοπό, στη δήλωση Τραμπ εργαλειοποιείται ως προπέτασμα καπνού. Η επίκληση της «ευπρέπειας» για την προστασία των πετρελαϊκών υποδομών, την ώρα που η στρατιωτική δράση προκαλεί εκατόμβες αμάχων και παιδιών, αποτελεί διαστροφή των εννοιών.  Η ηθική από ακλόνητο θεμέλιο του πολιτισμού εκπίπτει σε ένα κυνικό άλλοθι, όπου η αξία των καυσίμων ιεραρχείται υπεράνω της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η επίκληση της ευπρέπειας εν μέσω μιας ανθρωπιστικής τραγωδίας στο Ιράν παραπέμπει άμεσα στην "κοινοτοπία του κακού" της Χάνα Άρεντ. Το κακό εδώ δεν εκδηλώνεται ως μίσος, αλλά ως μια παγερή έλλειψη σκέψης, όπου η φρίκη του θανάτου αμάχων και ιδιαίτερα των 175 παιδιών υποβαθμίζεται μπροστά στη στρατηγική διαχείριση του πετρελαίου. Η "ευπρέπεια" παύει να είναι ηθική επιταγή και γίνεται ένας  ευφημισμός που αποστειρώνει το έγκλημα, καθιστώντας την απώλεια της ανθρώπινης ζωής μια ασήμαντη παράπλευρη απώλεια στη μεγάλη σκακιέρα του κυνισμού και τελικά η βαρβαρότητα μεταμφιέζεται σε πολιτική επιλογή. Σε αυτόν τον κυνικό κόσμο, η ευπρέπεια δεν είναι πλέον το θεμέλιο του πολιτισμού, αλλά το άλλοθι της ηθικής του τύφλωσης.

Το πετρέλαιο στο Χαργκ γλίτωσε. Τα 175 κορίτσια όχι. Ο Τραμπ μίλησε για ευπρέπεια. Οι νεκροί δεν μιλούν. Στα Στενά του Ορμούζ  θα φορτώνονται και τα επόμενα τάνκερ. Η decency έχει τιμή, και κατά Τραμπ (και ΗΠΑ) η τιμή της υπολογίζεται  σε βαρέλια πετρελαίου και πετροδολάρια. Μέρα 15η, ο πόλεμος συνεχίζεται, η υποκρισία επίσης….

Επιλογικά όταν η "ευπρέπεια" του πετρελαίου και επομένως του πετροδολάριου  ιεραρχείται πάνω από τις ζωές αμάχων και ιδίως παιδιών (και όχι μόνο των συγκεκριμένων 175 παιδιών), η λέξη αυτή παύει να περιγράφει την ηθική και γίνεται συνώνυμο του κυνισμού. Από την καθολική επιταγή του Καντ και την κοινωνική δικαιοσύνη του Ρωλς, καταλήγουμε στην "κοινοτοπία του κακού" της Άρεντ, όπου η φρίκη βαφτίζεται στρατηγική επιλογή.

Ο τίτλος της "ευπρέπειας" που επικαλείστε, κ. Τραμπ, δεν είναι παρά ο ευφημισμός μιας αήθους ισχύος που υπολογίζει περισσότερο την αξία του πετροδολάριου από τις απώλειες των παιδιών. Ως εδώ, όμως,  ο κυνισμός σας· η ιστορία δεν θα καταγράψει την "ευπρέπεια" που επιδείξατε με την εξαίρεση βομβαρδισμού των πηγών ενέργειας. Καταγράφεσθε στις κατάμαυρες σελίδες της Ιστορίας  για την αήθεια της δολοφονίας αμάχων και ιδίως της δολοφονίας  αθώων παιδιών, με το πρόσχημα της υπεράσπισης των συμφερόντων σας.  

Ο Δημήτρης Σκουτέρης είναι πολιτικός αναλυτής, skouterisd@gmail.com, https://www.facebook.com/dimitris.skouteris.94, @dim1956.bsky.social, @skouterisd, https://skouterisd.blogspot.com. Συγγραφέας του βιβλίου:  Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Γνώσης (ΑΕΠΓ-GDPK ). Η Επίδραση του στη Μείωση του Δημόσιου Χρέους. Η συμβολή του στην Οικονομική Ανάπτυξη