ΟΙ ΘΕΟΜΠΑΙΧΤΕΣ

Οι θεομπαίχτες εκμεταλλεύονται την Θρησκεία στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. 

Γράφει ο Δημήτρης Σκουτέρης

Στο πεδίο της πολιτικής επικοινωνίας, η επίκληση της θρησκείας αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα και πιο ισχυρά εργαλεία πολιτικής χειραγώγησης. Στο παρόν κείμενο εξετάζουμε μια εντυπωσιακή σύμπτωση:

Τρεις εμπόλεμες αντιμαχόμενες δυνάμεις -ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν- υιοθετούν μια κοινή στρατηγική εσωτερικής συσπείρωσης, εργαλειοποιώντας τις Αβρααμικές παραδόσεις για να προσδώσουν ηθική και πολιτική νομιμοποίηση σε μια ένοπλη σύρραξη, σε έναν πόλεμο. Είμαστε μάρτυρες  ενός ανταγωνισμού θεολογικών αφηγήσεων. Ωστόσο, όπως θα υποστηρίξουμε, η επιστημονική προσέγγιση και ανάλυση αποκαλύπτει, ότι δεν πρόκειται για "πόλεμο θρησκειών", αλλά για την ιδεολογική ίσως ιδεοληπτική  επίφαση ενός βαθύτερου γεωοικονομικού ανταγωνισμού που πηγάζει από την άνιση ανταλλαγή και την εγγενή τάση του κεφαλαίου για συνεχή συσσώρευση – μια τάση που το «υποχρεώνει» να λειτουργεί ιμπεριαλιστικά, μετατρέποντας τη θρησκεία σε «όπλο μαζικής χειραγώγησης».

 

I. Οι βασικές απόψεις των Θρησκειών αυτών

Για να κατανοήσουμε την εκμετάλλευση της θρησκευτικής πίστης από θεομπαίχτες πολιτικούς , πρέπει πρώτα να εντοπίσουμε τα δογματικά σημεία που καθίστανται ευάλωτα σε πολιτική εκμετάλλευση:

1.      Ιουδαϊσμός (Ισραήλ): Η βάση της επιχειρηματολογίας εδράζεται στην έννοια του "Εκλεκτού Λαού" και στην ιστορική μνήμη της εξόντωσης. Οι αναφορές του Νετανιάχου  ανακοίνωσε την έναρξη του πολέμου στις 28.2.2026 και δήλωσε: «"Αδέλφια μου και αδελφές μου, σε δύο ημέρες θα γιορτάσουμε τη γιορτή του Πουρίμ. Πριν από 2.500 χρόνια, στην αρχαία Περσία, ένας εχθρός ξεσηκώθηκε εναντίον μας με τον ίδιο ακριβώς στόχο: να εξοντώσει ολοκληρωτικά τον λαό μας Αλλά ο Μαρδοχαίος ο Εβραίος και η βασίλισσα Εσθήρ, με το θάρρος και την εφευρετικότητά τους, έσωσαν τον λαό μας». Η υπενθύμιση της γιορτής του Πουρίμ, του Αμάν (Πέρσης διώκτη) και των Αμαληκίτων, δεν είναι απλώς ιστορικές υπενθυμίσεις, αλλά θεολογικές εντολές επιβίωσης. Στην Παλαιά Διαθήκη, η εντολή για εξόντωση των Αμαληκιτών (Σαμουήλ Α΄ 15:3) χρησιμοποιείται ως πρότυπο για την ολοκληρωτική καταστροφή του εχθρού, μετατρέποντας έναν γεωπολιτικό αντίπαλο (το Ιράν) σε έναν υπαρξιακό, μετα-ιστορικό εχθρό.

2.     Χριστιανισμός (ΗΠΑ): Ο αμερικανικός ευαγγελικός χριστιανισμός, όπως αποτυπώνεται στα λόγια του Πέτε Χέγκσεθ και της ομάδας Τραμπ, λειτουργεί με δύο άξονες. Ο πρώτος είναι η επιστροφή στο μεσαιωνικό ιδεώδες του Deus Vult (Ο Θεός το θέλει), όπου η βία όχι απλώς δικαιολογείται αλλά καθίσταται ιερή πράξη. Ο δεύτερος είναι ο Χριστιανικός Σιωνισμός: η πεποίθηση ότι η εδραίωση του Ισραήλ και η καταστροφή των εχθρών του είναι προαπαιτούμενο για τη Δευτέρα Παρουσία και τον Αρμαγεδδώνα. Εδώ, η θρησκεία γίνεται το όχημα για τις όποιες ιμπεριαλιστικές γεωοικονομικές αλλαγές .

3.     Ισλάμ (Ιράν): Στην περίπτωση του Ιράν, η πολιτική θεολογία είναι συνταγματικά ενσωματωμένη. Ο Δωδεκατιστικός  Σιϊσμός φέρει την ισχυρή έννοια του μαρτυρίου (shahadat) και της μεσσιανικής αναμονής για την επιστροφή του Κρυφού Ιμάμη. Η δολοφονία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ ενεργοποίησε αυτό το αφήγημα: ο ηγέτης γίνεται μάρτυρας, η ήττα μεταμορφώνεται σε ηθική νίκη και ο πόλεμος μετατρέπεται από εθνική άμυνα σε ιερό καθήκον.

II. Τρόποι πολιτικής εκμετάλλευσης.

Πολιτικοί και από τις τρεις πλευρές επιχειρούν μια συστηματική "μετουσίωση" της γεωπολιτικής σε θεολογία. Η διαδικασία αυτή ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα:

• Ιστορικοφανής Αναλογία: Ο Νετανιάχου δεν λέει απλώς ότι το Ιράν είναι επικίνδυνο. Τοποθετεί την Ισλαμική Δημοκρατία στη θέση της αρχαίας Περσίας και τον εαυτό του στη θέση του Μαρδοχαίου, δημιουργώντας μια διαχρονική αφήγηση διωγμού που απαιτεί προληπτική σωτηρία.
• Αποκάλυψη της Βίας: Ο Χέγκσεθ, μέσα στο Πεντάγωνο, στη διάρκεια «ευαγγελικής ακολουθίας στο Πεντάγωνο στις 25 Μαρτίου» δεν ζητάει απλώς νίκη. Επικαλείται τον Θεό για να "σπάσει τα δόντια" των εχθρών. Αυτή η γλώσσα αφαιρεί την πολιτική ευθύνη από τον άνθρωπο και την μεταβιβάζει στο θείο, "αγιάζοντας" τις εντολές για βία και απαλλάσσοντας τον εκτελεστή από ηθικούς ενδοιασμούς.
• Μεσσιανική Νομιμοποίηση: Η αφήγηση ότι "ο Τραμπ έχει χριστεί για να προκαλέσει τον Αρμαγεδδώνα" ή ότι η υπεράσπιση του Ιράν είναι προάγγελος της επιστροφής του Ιμάμη, μετατρέπει μια συγκρουσιακή πολιτική απόφαση σε κοσμικό πεπρωμένο. Ο πολιτικός ηγέτης παύει να είναι διαχειριστής των κρατικών υποθέσεων και αναδεικνύεται σε εσχατολογικό πρόσωπο.

III. Κριτική: Η Θρησκοληψία ως "Όπιο του Λαού».

Εδώ, η επιστήμη προσφέρει τα εργαλεία για να διαλύσουμε τις αυταπάτες. Η θρησκευτική πίστη παύει να είναι ο παρηγορητικός στεναγμός του καταπιεσμένου ή η "καρδιά" μιας άκαρδης πραγματικότητας. Αντίθετα, εργαλειοποιείται πλήρως: μετατρέπεται σε όπλο στα χέρια των καταπιεστών, προκειμένου να χειραγωγήσουν τα πλήθη προς όφελος της κυρίαρχης ελίτ.

1.      Το Ιδεολογικό-θεσμικό  εποικοδόμημα
Από τη  σκοπιά του ιστορικού υλισμού, οι θρησκείες αποτελούν μέρος του εποικοδομήματος. Όταν οι θεσμοί τους (Εκκλησία, Συναγωγή, Τέμενος) συγχωνεύονται και εν πολλοίς ταυτίζονται  με τον κρατικό μηχανισμό ή τα συμφέροντα του κεφαλαίου, χάνουν την όποια ανεξάρτητη ηθική τους αυτονομία. Ας αντιπαραβάλλουμε την Καθολική Εκκλησία -δήλωση του Πάπας που έχει αποκαλέσει τον πόλεμο "σκάνδαλο για ολόκληρη την ανθρώπινη οικογένεια", "ανήθικο" και "άδικο" με τους ευαγγελικούς κύκλους να συμπλέουν με το Πεντάγωνο και τον Λευκό Οίκο. Αυτό δεν είναι τυχαίο: αντιπροσωπεύει τη διαλεκτική αντίφαση εντός του ίδιου του θρησκευτικού πεδίου. Η θρησκεία, όταν γίνεται "κρατική" ή "εθνικιστική", μετατρέπεται από χώρος ηθικής αναζήτησης σε ιδεολογικό μηχανισμό αναπαραγωγής της κυρίαρχης εξουσίας. Η χρήση των Γραφών για να δικαιολογηθεί η δολοφονία αρχηγών κρατών ή η εξόντωση πληθυσμών αποτελεί την απόλυτη αλλοτρίωση του θρησκευτικού συναισθήματος.

2.     Κριτική στους Πολιτικούς: Οι Φορείς των Υλικών Συμφερόντων
Ο διαλεκτικός υλισμός μας διδάσκει ότι η συνείδηση των ανθρώπων καθορίζεται από την κοινωνική τους ύπαρξη. Οι πολιτικοί που χρησιμοποιούν τη θρησκεία δεν είναι "πιστοί" που παρεκτράπηκαν, αλλά φορείς συγκεκριμένων υλικών συμφερόντων. Η κυβέρνηση Νετανιάχου συντηρείται από έναν συνασπισμό θρησκευόμενων Σιωνιστών, που αντιπροσωπεύουν συμφέροντα εποικισμού. Η κυβέρνηση Τραμπ εκφράζει τη συμμαχία του μεγάλου κεφαλαίου με τον ριζοσπαστικό ευαγγελικό χριστιανισμό, που εξασφαλίζει την γεωπολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ, την άνιση ανταλλαγή, την επικράτηση και μεγέθυνση των συμφερόντων των ολιγαρχών που υπηρετούν ως πιστοί υπηρέτες.
Η επίκληση του "Θείου Σχεδίου" είναι ο ιδεολογικός  φερετζές του πραγματικού σχεδίου που είναι :

ο έλεγχος των ενεργειακών πόρων της Μέσης Ανατολής, η διατήρηση της στρατιωτικής ηγεμονίας των ΗΠΑ και η διασφάλιση της περιφερειακής υπεροχής του Ισραήλ.

Οι πολιτικοί δεν "χρησιμοποιούν" απλώς τη θρησκεία ως όχημα. Ενσωματώνονται σε αυτήν, μετατρέποντας την ίδια τη θρησκευτική γλώσσα σε εμπόρευμα πολιτικής ανταλλαγής. Όπως η αξία ενός εμπορεύματος αποκρύπτει την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, έτσι και η γλώσσα του "ιερού πολέμου" αποκρύπτει την πραγματική υλική βάση της σύγκρουσης.

Η Διαλεκτική της Χειραγώγησης

Η παράλληλη χρήση θρησκευτικών αφηγήσεων από ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν δεν συνιστά μια πολιτισμική σύγκρουση (το λεγόμενο «Clash of Civilizations»), αλλά μια σύγκρουση οικονομικών συμφερόντων, η οποία εκφράζεται μέσω θεολογικών συμβόλων. Η πραγματική κριτική δεν μπορεί να περιοριστεί στην καταγγελία της «κακής χρήσης» της θρησκείας.

Η πολιτική  επιστήμη οφείλει να απαλλαγεί από την ανάγκη να επικαλείται το υπερφυσικό για να δικαιολογεί τα επίγεια συμφέροντα. Μόνο όταν οι λαοί αναγνωρίσουν ότι ο πραγματικός εχθρός δεν βρίσκεται στο «άλλο θρήσκευμα», αλλά στην κοινή υλική βάση της εκμετάλλευσης, θα αρθεί η δυνατότητα αυτής της χειραγώγησης. Μέχρι τότε, η θρησκεία θα παραμένει η «ιδεολογική ομπρέλα» κάτω από την οποία η πολιτική εξουσία ασκεί την πιο ωμή βία, ντυμένη με τα άμφια της ιερότητας